Podejmowanie przez radę gminy uchwał w sprawach, o których mowa powyżej, ma na celu stworzenie warunków organizacyjnych dla zaspokojenia zbiorowych potrzeb wspólnoty samorządowej. Zaspokajanie owych potrzeb polega na prowadzeniu działalności o charakterze użyteczności publicznej, której celem jest bieżące i nieprzerwane zaspokajanie zbiorowych potrzeb ludności w drodze świadczenia usług powszechnie dostępnych. Gminy mogą tworzyć określone jednostki organizacyjne i przystępować do nich wyłącznie w celu wykonywania spoczywających na nich zadań. Utworzone przez gminy jednostki organizacyjne, do których gminy przystąpiły, mogą prowadzić swoją działalność jedynie w celu realizacji zadań ich macierzystych jednostek samorządowych. Istnieją przypadki dopuszczające możliwość prowadzenia działalności gospodarczej wykraczającej poza zadania o charakterze użyteczności publicznej, co daje możliwość tworzenia spółek prawa handlowego
i przystępowania do nich, jeżeli łącznie zostaną spełnione następujące warunki:

1. Istnieją niezaspokojone potrzeby wspólnoty samorządowej na rynku lokalnym.

2. Występujące w gminie bezrobocie w znacznym stopniu wpływa ujemnie na poziom życia wspólnoty samorządowej, a zastosowanie innych działań i wynikających
z obowiązujących przepisów środków prawnych nie doprowadziło do aktywizacji gospodarczej, a w szczególności do znacznego ożywienia rynku lokalnego lub trwałego ograniczenia bezrobocia. Wymagane jest istnienie kumulatywne dwóch przesłanek: aby gmina dotknięta była bezrobociem a także istniały niezaspokojone potrzeby wspólnoty na rynku lokalnym.

Gminy mogą również tworzyć spółdzielnie wspólnie z innymi podmiotami, jak również przystępować do spółdzielni już istniejących w charakterze członka. Gminy mogą tworzyć spółdzielnie oraz przystępować do spółdzielni już istniejących jedynie wówczas, gdy dana spółdzielnia będzie wykonywała lub wykonuje wyłącznie działalność polegającą na realizacji zadań publicznych gminy w sferze użyteczności publicznej. Wykluczone jest natomiast uczestnictwo w spółdzielniach prowadzących działalność poza sferą użyteczności publicznej, chociażby nawet były to działania
w sferze zadań publicznych gminy. Oprócz form organizacyjnych wskazanych wyżej zadania gminy mogą również być realizowane przez: przedsiębiorstwa komunalne, fundacje, stowarzyszenia, samodzielne publiczne zakłady opieki zdrowotnej, samorządowe instytucje kultury oraz formy organizacyjno – prawne jednostek sektora finansów publicznych¹.