Kadencja jest to okres pełnienia urzędu lub funkcji przez osobę lub osoby stanowiące substrat osobowy organu (funkcji), a długość tego okresu jest z góry (przed rozpoczęciem kadencji) ustalona w przepisanym trybie. W omawianym przypadku kadencji rady gminy, wynosi ona według art. 16 u.sam.gmin. 4 lata. Kadencyjność rady gwarantuje cykliczne odnawianie składu osobowego rad gmin. Wskazuje to, że rada gminy jest kolejnym przykładem kadencyjności organów uchwałodawczych, okresowo weryfikujących swój demokratyczny mandat do wypowiadania się w imieniu swych wyborców, a w przypadku rady gminy – również mandatu do nakładania na wyborców dodatkowych ciężarów publicznych. Odróżnia to radę i radnych od mianowanych na stałe pracowników administracji samorządowej, od pracowników kontraktowych oraz powołanych na czas oznaczony, pracujących w tej samej gminie, co radni.

Momentem początkowym 4-letniej kadencji radnych rad gminy jest dzień przeprowadzenia wyborów, ustalony przez PRM jednolicie dla wszystkich rad gmin
w całej Polsce. Z tego punktu widzenia nie jest istotna ani data ogłoszenia wyników wyborów, (co najmniej jeden dzień później, a czasami nawet więcej), ani nawet rezygnacja z przeprowadzania głosowania). Początkową datę kadencji rady nie należy też wiązać z dniem złożenia ślubowania, rozpoczynającego wykonywanie mandatu przez radnych, gdyż radni wybrani do tej samej rady składają ślubowanie w różnych terminach, tj. w kilka dni, kilkadziesiąt tygodni, a nawet wiele miesięcy po dniu wyborów. W toku kadencji, kandydat może uzyskać mandat radnego gminy:

1. W wyborach uzupełniających – art. 192 i nast. u.wyb¹.

2. W wyborach przedterminowych – art. 96 ust 1 u.sam.gmin. – wstępując na miejsce radnego, którego mandat wygasł przed upływem kadencji rady ( art. 194 u.wyb).

Widać, więc że ustawowa 4-letnia kadencja rady gminy w wielu przypadkach nie pokrywa się z krótszą kadencją poszczególnych radnych.

Długość kadencji rady gminy jest ustalona ustawa i przepis ten nie został ani razu nowelizowany od 8 marca 1990 r., gdy znalazł się w pierwotnym tekście ustawy
o samorządzie terytorialnym; ani KRP, ani EKST nie wypowiadają się na temat. Rada gminy, więc nie może ani w statucie gminy, ani tym bardziej w innej uchwale uregulować tego odmiennie, wydłużając lub skracając swą kadencję.