Absolutorium – jest jednym z najważniejszych środków kontroli rady gminy nad działalnością wójta, w jaki ustawodawca wyposażył radę gminy. Przedmiotem absolutorium jest ocena gospodarki finansowej gminy, za której prawidłowość odpowiada wójt. Przedmiotem absolutorium mogą być tylko i wyłącznie sprawy gospodarki finansowej gminy, żadne inne aspekty nie mogą być brane pod uwagę np. całokształt jego działalności. Potwierdził to NSA w wyroku z 17 lutego 1994 r¹. Nieudzielanie absolutorium musi uchwała o nieprzyjęci sprawozdania finansowego (w całości lub w znacznej części) za dany rok. Absolutorium jest ściśle związane ze sprawozdaniem organu wykonawczego gminy z wykonania budżetu. Udzielając absolutorium, rada gminy stwierdza, ze budżet był wykonany zgodnie z wolą rady, a więc zgodnie z uchwałą budżetową, a także czy wykonanie to było rzetelne, celowe, oszczędne itp. Warto przypomnieć, ze do obowiązków wójta należy wykonanie budżetu gminy oraz sporządzenie sprawozdania z jego wykonania. Sprawozdanie to zgodnie z przepisem art. 18a ust 3 u.sam.gmin. przesyłane jest do komisji rewizyjnej, która ma obowiązek wydać w tej sprawie opinię i wystąpić do rady gminy z wnioskiem w sprawie udzielenia lub nieudzielania wójtowi absolutorium z tego tytułu. Stanowisko komisji rewizyjnej nie przesądza jednak o stanowisku rady w tej sprawie, bowiem organem kontroli wójta jest bezspornie rada gminy. Udzielenie absolutorium bez uprzedniego rozpatrzenia sprawozdania z wykonania budżetu powoduje bezwzględną nieważność takiej uchwały².

Uchwała w sprawie udzielenia absolutorium podejmowana jest w trybie i na zasadach określonych w art. 14 u.sam.gmin. – zwykłą większością głosów, w obecności co najmniej połowy ustawowego składu rady, w głosowaniu jawnym. Ustalenie innych zasad głosowania nad absolutorium byłoby sprzeczne z obowiązującym prawem.
W przypadku głosowania tajnego, naruszyłoby to zasadę jawności gospodarki budżetowej.