Planowanie przestrzenne jest i powinno, pozostać głównym, pierwotnym instrumentem gospodarowania przestrzenią. Wynika to przede wszystkim z zasad racjonalnego działania, według których plan stanowi niezbędny element każdego racjonalnie prowadzonego działania¹.

W celu ustalenia przeznaczenia terenów, w tym dla inwestycji celu publicznego, oraz określenia sposobów ich zagospodarowania i zabudowy rada gminy podejmuje uchwałę o przystąpieniu do sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego². Miejscowy plan zagospodarowaniu przestrzennego sporządza się dla obszaru gminy lub jego części³. Wójt (burmistrz, prezydent miasta) sporządza projekt planu miejscowego. Plan miejscowy uchwala rada gminy. Wójt (burmistrz, prezydent miasta) przedstawia wojewodzie tę uchwałę wraz z załącznikami oraz dokumentacją prac planistycznych w celu oceny ich zgodności z przepisami prawnymi⁴. Plan składa się z części tekstowej zawierającej ustalenia planowe oraz rysunku planu. Do planu dołącza się prognozę skutków wpływu ustaleń planu na środowisko przyrodnicze⁵. Tryb uchwalania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego jest podobny do trybu uchwalania studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego. Przed podjęciem uchwały wójt (burmistrz, prezydent miasta) wykonuje analizy zasadności przystąpienia do sporządzenia planu i stopnia zgodności projektowanych rozwiązań z ustaleniami studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego i ustala niezbędny zakres prac planistycznych. Następnie rada gminy podejmuje, z własnej inicjatywy lub na wniosek wójta uchwałę
o przystąpieniu do sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania miejscowego, którego integralną częścią jest załącznik graficzny określający granice obszaru objętego planem. Wójt sporządza projekt planu miejscowego, zawierający część tekstową
i graficzną, zgodnie z zapisami studium i z przepisami odrębnymi.

W planie należy określić m.in. przeznaczenie terenów oraz linie rozgraniczające tereny o różnym przeznaczeniu lub różnych zasadach zagospodarowania, zasady ochrony i kształtowania ładu przestrzennego, zasady ochrony środowiska, przyrody i krajobrazu kulturowego, ochrony dziedzictwa kulturowego i zabytków oraz dóbr kultury współczesnej, wymagania wynikające
z potrzeb kształtowania przestrzeni publicznych itp.

W zależności od potrzeb w planie wyznacza się granice obszarów wymagających scaleń, granice obszarów wymagających rehabilitacji istniejącej zabudowy i infrastruktury technicznej, granice obszarów wymagających przekształceń.

Wymagany zakres projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego określił Minister Infrastruktury w rozporządzeniu z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego⁶.

Rada gminy uchwala plan po stwierdzeniu jego zgodności z ustaleniami studium, rozstrzygając jednocześnie o sposobie rozpatrzenia uwag do projektu oraz
o sposobie realizacji zapisanych w planie inwestycji z zakresu infrastruktury technicznej, które należą do zadań własnych gminy, oraz o zasadach ich finansowania. Koszty sporządzenia planu obciążają budżet gminy, z tym, że koszty sporządzenia planu obciążają budżet państwa, województwa, powiatu i inwestora, jeżeli plan jest
w całości lub części bezpośrednią konsekwencją zamiaru realizacji inwestycji celu publicznego o znaczeniu krajowym, wojewódzkim, powiatowym. Uchwała w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obowiązuje od dnia w niej określonego, nie wcześniej niż po upływie 30 dni od dnia ogłoszenia w dzienniku urzędowym województwa (publikuje się ją także na stronie internetowej gminy). Każdy ma prawo do wglądu do planu i studium. Otrzymania z nich wypisów i wyrysów za opłatą administracyjną, odpowiadająca kosztom ich przygotowania.

Zmiana planu następuje w takim trybie, w jakim jest uchwalany⁷.